केही ब्लग ह्याक र उपयोगी ग्याजेटहरु

हुनत वर्डप्रेस र अरु केही नामवाला नि:शुल्क र गुणस्तरीय ब्लग प्रदायकहरु नभएका होईनन्, तर चाहे र ‘सके’ पुरै नाप-नक्शा र सम्पूर्ण अवयबहरु सम्पादन, परिवर्तन र थप-घट गर्न मिल्ने हदैसम्मको लचकता भएका कारण ब्लगरमा ब्लग बनाउनेहरुको संख्या दिनादिन बढ्दै गएको छ । यो पोष्टमा म ब्लगरका केही सामान्य तर उपयोगी ह्याक र केही नयाँ ग्याजेटहरु --जुन उपलब्ध भएर पनि प्राय: धेरैलाई थाहा छैन-- को चर्चा गर्दैछु ।

पोष्ट जस्टिफाई गर्न: ब्लगमा राखिएका सामग्रीहरु कुनै लामो, कुनै छोटो लाईनमा देखीँदा भन्दा सबै हरफहरु समान चौडाईका हुँदा सुन्दर देखीन्छन्। हुनत, बल्ग कम्पोज गर्ने बेलामा लाईनलाई जस्टीफाई गर्ने सुविधा कम्पोज पेजमा पनि हुन्छ। तर हरेक पटक ब्लग लेख्दा, हरेक लाईन र प्याराग्राफलाई एक एक गरी जस्टीफाई नगरी, लेख्दा जे-जसो गरी लेखे पनि छापिने बेलामा आफैं जस्टिफाई हुने गर्न सकिन्छ । यदि तपाई यसरी टाँसोमा लेखीएका कुराहरुलाई आफै जस्टिफाई हुने बनाउन चाहनुहुन्छ भने पहिला आफ्नो ब्लगरको Dashboard मा जानुहोस अनि Layout हुँदैं Edit HTML मा। अब त्यहा निम्न वा यस्तैखाले कोडहरु खोज्नुहोस:

.post {
padding:10px;
margin: 30px 0 1.5em;

र त्यसमा तल जस्तै रातो रंगको अक्षरमा रहेको १ लाईन थप्नुहोस ।

.post {
padding:10px;
text-align: justify;
margin: 30px 0 1.5em;

यो कोडहरु हरेक टेम्पलेटमा केही फरक हुन सक्नेछन तर यसमा मुख्य कोड .post { भएकोले तपाईले आफ्नो टेम्पलेटमा “.post {” वा “.post-body {” भन्दा मुनि (वा पछाडि) माथीको रातो रंगको लाईन थप्न सक्नुहु्न्छ । सेभ गर्नु भन्दा अगाडि ‘प्रिभ्यू’ मा हेर्नु भयो भने कोड ठाउँमा परे नपेरको थाहा हुनेछ ।

कमेण्ट जस्टिफाई गर्न: पोष्ट जस्तै, यदि तपाई आफ्नो टाँसोमा पहिल्यै भएका र पछि आउने कमेण्टका लाईनहरुलाई पनि समान चौडाई दिन चाहनुहुन्छ भने आफ्नो Edit HTML मा गएर तलको कोडहरु खोज्नुहोस:

#comments-block {
margin-left:1.5em;
line-height:1.6em;
background: #ffffff;

अब यसमा पनि तल जस्तै गरी रातो रंगको एकलाईन थप्नुहोस।

#comments-block {
margin-left:1.5em;
line-height:1.6em;
text-align: justify;
background: #ffffff;

यसमा पनि टेम्प्लेट पिच्छे कोडहरु केही फरक हुन सक्ने भए पनि यसको मुख्य कोड लाईन “#comments-block {” याद गर्दा फरक पर्दैन । अर्थात “#comments-block {” भन्दा मुनि माथिको रातो रंगको लाईन थप्न सकिन्छ ।

टेम्प्लेटमा केहि परिवर्तन गर्नु अघि पुरानो सेटीङको व्याकअप राख्‍न र नयाँ कुरा प्रिभ्यु हेरेर मात्रै सेभ गर्न म पून एक पटक सम्झना गराउँछु ।

बिषय सूची वा Label पछाडिका संख्या हटाउन: ब्लगरको साईडबारमा तपाईले बिषय सूची वा Label राख्‍नु भएको छ भने त्यसमा हरेक विधामा तपाईले कति कति रचना लेख्‍नु भएको छ सो पनि देखीन्छ । तर यदी तपाई सूची मात्रै देखाउन र कुन कुन विधामा कति कति टाँसो राखीएको छ लुकाउन चाहनुहुन्छ भने (मलाई यसो गर्दा सूची सफा भएको जस्तो लाग्छ !) आफ्नो Edit HTML मा गएर Edit Template भन्दा मुनि रहेको Expand Widget Templates मा चिन्ह लगाउनुहोस र तलको कोडहरु खोज्नुहोस:

<span dir='ltr'>(<data:label.count/>)</span>

अब यो रातो रंगको जत्ती कोडहरु डिलिट गर्नुस र प्रिभ्यु हेर्नुहोस, Label पछाडिका संख्याहरु हटेका छन भने सेभ गर्नुहोस। (कुनै कुनै टेम्प्लेटमा भने यो पुरै लाईन पनि डिलिट गर्न पर्छ/सकिन्छ ।)

Recent Post र Recent Comments: Recent Post याने हालैका टाँसोहरुको सूची र Recent Comments मतलब साईडबारमा देखीने ताता टिप्पणीहरु । यी दुई ग्याजेट प्राय: सबै साथीहरुको ब्लगमा देखेको छु, तर प्राय: सबैले गुगलको कोडमा आधारित ग्याजेट प्रयोग नगरी थर्ड पार्टी ग्याजेटहरु प्रयोग गरेको देखीन्छ ।

स्मरण रहोस विगत केही हप्तामा गुगलले आफ्नो Gadget API (Application Programming Interface) लाई निक्कै परिमार्जन र सुधार गरेको छ। जसका कारण पहिलाका भन्दा बहु उपयोगी र सरल ग्याजेटहरु बन्दैछन । यसै सन्दर्भमा गुगलकै API मा आधारित Recent Post र Recent Comments तयार भएर प्रयोगका लागि उपलब्ध समेत भैसकेका छन ।

हुन त सबै थर्ड पार्टी ग्याजेट सबै खराब नै हुन्छन् भन्ने त छैन, तर कोडहरुमा खास दख्खल नहुँदाको अबस्थामा, समान उपयोगीताका लागि गुगलको आफ्नै कोडमा आधारित ग्याजेट छन भने गुगलकै ग्याजेट प्रयोग गर्दा, पेज लोड ढिला हुने र अन्य केही समस्याबाट भने मुक्त रहन सकिन्छ ।

यदि तपाई भद्दा देखीने र साइडबारका तल कोड प्रदायकको विज्ञापन समेत देखिने Recent Post र Recent Comments ग्याजेट प्रयोग गर्न चाहनुहुन्न र गुगलकै ग्याजेट हाल्न चाहनुहुन्छ भने सिधै आफ्नो Dashboard मा जानुहोस अनि Layout हुँदैं “Add a Gadget” मा। अब तपाईले “Featured” ट्याब दबाउनु भयो भने त्यहाबाट संख्या, सारांश, चौडाई आदि विकल्पको चुनाव गर्ने मिल्ने Recent Post र Recent Comments ग्याजेट हाल्न सक्नुहुन्छ ।

यसका साथै More Gadgets मा क्लिक गर्नु भयो भने तपाईले Polls, Twitter Updates, साईडबारमा राख्‍ने Comments र Picasa Photostream आदिका केही परिवर्तित र बहु उपयोगी अनुप्रयोगहरु पनि भेटन सक्नु हुन्छ । गुगले आफ्नो Gadget API परिमार्जन र सुधार गरेका कारण आगामी दिनमा यस्तै वा अन्य विभिन्न नयाँ अनुप्रयोगहरु पनि उपलब्ध हुनेछन। हेर्दे गर्नुहोला । Happy Blogging!!